Pracownicy młodociani - przewodnik

Dział IX Kodeksu pracy - zatrudnianie młodocianych

Zapraszamy do zapoznania się z prezentacją dotyczącą zatrudniania młodocianych - prezentacja jest podstawowym przewodnikiem dla uczniów, rodziców oraz pracodawców.

LINK DO PREZENTACJI 

Dział 9 KP.pdf

Najważniejsze prawa i obowiązki pracownika młodocianego

Prawa i obowiązki pracownika młodocianego

Młodocianym jest osoba, która ukończyła 15 lat a nie przekroczyła 18 lat (art. 190 § 1 kp).

Podstawowe warunki zatrudnienia młodocianego:

Umowę w celu przygotowania zawodowego odbywanego w formie nauki zawodu zawiera pracodawca z młodocianym:

Umowa powinna być zawarta z zachowaniem formy pisemnej i określać w szczególności:

Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem w celu przygotowania zawodowego dopuszczalne jest tylko w razie:

Przy zawieraniu umów o pracę w celu przygotowania zawodowego zastosowanie mają przepisy kodeksu pracy dotyczące umów o pracę na czas nieokreślony.

Nauka u pracodawcy w celu przygotowania zawodowego trwa nie dłużej niż 36 miesięcy i musi kończyć się wraz z upływem danego roku szkolnego, w którym młodociany kończy szkołę czyli do 31 sierpnia.

Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy młodociany dokształcający się w branżowej szkole I stopnia nie otrzymał promocji do klasy wyższej lub jej nie ukończył. Przedłużyć można czas trwania nauki zawodu do 12 miesięcy w celu umożliwienia ukończenia nauki w szkole.

Osoby, które przed ukończeniem nauki zawodu ukończyły pełnoletniość, kończą tę naukę na zasadach określonych dla młodocianych.

Nauka zawodu kończy się egzaminem. Koszty pierwszego egzaminu pokrywa pracodawca, który może również pokryć koszty egzaminu poprawkowego.

Czas pracy

Pracodawca jest obowiązany zwolnić młodocianego od pracy na czas potrzebny do wzięcia udziału w zajęciach szkoleniowych w związku z dokształcaniem się. (art.198  KP)

Czas pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie może przekraczać 6 godzin na dobę.

Czas pracy młodocianego w wieku powyżej 16 lat nie może przekraczać 8 godzin na dobę.

Do czasu pracy młodocianych wlicza się czas nauki w wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć szkolnych, bez względu na to, czy odbywa się ona w godzinach pracy. Wymiar i rozkład czasu pracy ustala pracodawca biorąc pod uwagę liczbę godzin oraz zakres zajęć szkolnych młodocianego. (art.202 § 1,2,3 KP)

Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy jest dłuższy niż 4,5 godziny, młodocianemu przysługuje przerwa trwająca nieprzerwanie 30 minut wliczana do czasu pracy. (art.202 § 3/1KP)

Młodocianemu przysługuje prawo do co najmniej 48 godzin nieprzerwanego odpoczynku, który powinien obejmować niedzielę. (art.203 § 3 KP)

Obowiązuje bezwzględny zakaz zatrudniania młodocianych w godzinach nadliczbowych oraz w porze nocnej.

Urlop

Młodociany uzyskuje prawo do urlopu wypoczynkowego z upływem:

- 6 miesięcy od rozpoczęcia pierwszej pracy w wymiarze 12 dni roboczych,

- 12 miesięcy - 26 dni roboczych.

Oznacza to, że młodociany ma prawo w pierwszym roku nauki zawodu do 38 dni urlopu wypoczynkowego, udzielanego przez pracodawcę zaliczkowo w okresie ferii zimowych oraz letnich. W okresie ferii pracodawca jest zobowiązany do udzielenia  takiego  urlopu ale tylko na pisemny wniosek młodocianego.

Urlop zaliczkowy - kodeks pracy daje możliwość udzielenia urlopu zaliczkowego w okresie ferii szkolnych po złożeniu wniosku przez pracownika, gdy pracownik nie nabył jeszcze prawa do urlopu.

Urlop bezpłatny - na wniosek młodocianego ucznia szkoły branżowej I stopnia, pracodawca zobowiązany jest udzielić urlopu w okresie ferii w wymiarze nieprzekraczającym 2 miesięcy łącznie z urlopem wypoczynkowym.

W roku kalendarzowym, w którym młodociany kończy 18 lat, przysługuje mu prawo do 20 dni urlopu, jeżeli prawo do urlopu uzyskał przed ukończeniem 18 lat. (art.205 § 1,2,3,4 KP)

Wynagrodzenie

Młodocianemu w okresie nauki zawodu przysługuje wynagrodzenie obliczane w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, obowiązującego od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym RP "Monitor Polski"

Stosunek wynagrodzenia wynosi:

§ 19 i 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r. poz. 2010 ze zm.).

Obowiązki pracownika młodocianego wobec pracodawcy:

 Młodociany pracownik zobowiązany jest:

Obowiązki pracownika młodocianego wobec szkoły:

Uczeń zobowiązany jest:

 

W razie wątpliwości prosimy o kontakt z kierownikiem szkolenia praktycznego; tel. 71 798 69 34 wew. 102, 730 368 518

Dokumenty dla pracodawców niezrzeszonych w cechach


WZÓR-UMOWA O PRACĘ w celu przygot. zawod.(ze szkoły) -Wzór 2024.pdf
UMOWA O PRACĘ w celu przygot. zawod.(ze szkoły) 2023.pdf
Załącznik do Umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego.pdf

UWAGA - dla uczniów kształcących się w zawodach: mechanik pojazdów samochodowych i elektromechanik pojazdów samochodowych obowiązuje inny wzór załącznika do umowy:

UWAGA! Ważna informacja dla pracodawców!

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 6 lipca 2023 r.

zmieniające rozporządzenie w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.

§ 1.

W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r. poz. 2010 oraz z 2019 r. poz. 1636) wprowadza się następujące zmiany:

1)

w § 19 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Stosunek procentowy wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1, wynosi:

1) nie mniej niż 8% - w pierwszym roku nauki lub klasie I branżowej szkoły I stopnia w przypadku młodocianego realizującego dokształcanie teoretyczne w tej szkole;

2) nie mniej niż 9% - w drugim roku nauki lub klasie II branżowej szkoły I stopnia w przypadku młodocianego realizującego dokształcanie teoretyczne w tej szkole;

3) nie mniej niż 10% - w trzecim roku nauki lub klasie III branżowej szkoły I stopnia w przypadku młodocianego realizującego dokształcanie teoretyczne w tej szkole.";

2)

§ 20 otrzymuje brzmienie:

"§ 20. Młodocianym odbywającym przyuczenie do wykonywania określonej pracy przysługuje nie mniej niż 7% wynagrodzenia, o którym mowa w § 19 ust. 1.".

§ 2.

Do młodocianych pracowników zatrudnionych przed dniem 1 września 2023 r. w celu przygotowania zawodowego w formie:

1) nauki zawodu - stosuje się § 19 ust. 2,

2) przyuczenia do wykonywania określonej pracy - stosuje się § 20

- rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, poczynając od dnia 1 września 2023 r

§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2023 r.